zondag 30 april 2017

Bestuur SONT per 1 juli 2016:

dr. Hans Gerritsen, Haaksbergen (voorzitter)

hans gerritsen webGeboren in Delft, mar opgruuid in Deventer an de Iessel, Rembrandtkade bi’j de oolde iesbaene, daor Ard Schenk Europees kampioen wodde. In Deventer heurde hi’j veur et eerst de streektael, et Sallaans. Kammeraoties op schoele praotten et, mar zels as import gong ie de streektael niet leren. Laeter in Grunningen et grotere verbaand van de streektael ontdekt, et Nedersaksisch, dat an weerskaanten van de greens deur hiel veul meensken praot wodt. De streektael die heurt bi’j de regio. Bi’j de emansiepaosie van de regio. Bi’j de gedaachte dat Nederlaand meer is as Hollaand, dat Nederlaand riek is in de verschillen. Dat et dus argens over gaot. As dippeteerde van Kultuur van Grunningen koördinaoter van de Nedersaksische overheden bi’j de erkenning van diel III. Vraogd deur Arend ten Oever, de intied wegraekte oold-borgemeister van Ommen en oold-veurzitter van SONT om dat te doen. Laeter ok ontdekt dat Gerritsen een Oost-Nederlaanse naeme is. Generaosies 4, 5 en 6 in Zwolle, Diezerstraote 94. Kantoorbediende, kleermaeker, turfdreger. Generaosie 7 uut Zutphen, kleermaeker. Hans Gerritsen is een Nedersaks. 

Geboren in Delft, maar opgegroeid in Deventer aan de IJssel, Rembrandtkade bij de oude ijsbaan, waar Ard Schenk Europees kampioen werd. In Deventer hoorde hij voor het eerst de streektaal, het Sallands. Vriendjes op school spraken het, maar zelf als import ging je de streektaal niet leren. Later in Groningen de context ontdekt van de streektaal, het Nedersaksisch dat aan beide zijden van de grens door zovelen wordt gesproken. De moedertaal van al die mensen, die hun emoties het beste verwoorden kunnen in de streektaal. De streektaal die hoort bij de regio. Bij de emancipatie van de regio. Bij de gedachte dat Nederland meer is dan Holland, dat Nederland rijk is in de verschillen. Dat het dus ergens over gaat. Als gedeputeerde van Cultuur van Groningen coordinator van de Nedersaksische overheden bij de erkenning van deel III. Gevraagd door wijlen Arend ten Oever, oud-burgemeester van Ommen, oud-voorzitter van het SONT om dat te doen. Later ook ontdekt dat Gerritsen een Oost Nederlandse naam is. Generaties 4, 5 en 6 in Zwolle, Diezerstraat 94. Kantoorbediende, kleermaker, turfdrager. Generatie 7 uit Zutphen, kleermaker. Hans Gerritsen is een Nedersaks.  



drs. Annet Westerdijk, Zwolle (vice-voorzitter)

annet westerdijk web

 

 

 

 



dr. Henk Bloemhoff
, Oosterwolde Fr. (secretaris)

henk bloemhof webMien liefde veur et Stellingwarfs ontston in et laest van de jaoren zestig. Pattie jongeren gongen doe mar al te graeg op et Nederlaans over. Eren, zoas ikke, vunnen daj’ je an de iene kaante doende holen mossen mit algemiene wereldperblemen en daj’ an de aandere kaante de dingen uut de wereld om je henne 100% warderen mossen en die veuruut helpen mossen. Daoromme koesterde ik et Stellingwarfs. Et Nederlaans ston d’r hiel stark veur; dat was zo gewoon dat et mar kwaolik opvul, mar et Fries wodde ok al veul an daon. D’r mos dus vule meer gebeuren veur et Stellingwarfs; vule meer boeken en alderhaande aktiviteiten weren vanneuden. In 1978 schreef ik mit aandere Stellingwarvers et rappot ‘Veerder mit et Stellingwarfs’; daor wodde op grotere schaol as eerder beleid in veursteld. Mien laetere overzicht veur de Nedersaksische overheden en Den Haag mit de meer as 35 punten van diel III daor in de twiede helte van de jaoren negentig al an voldaon wodde, was een logisch vervolg, en zo ok mien inzet tegere mit Annet Westerdijk veur ‘Koesteren van een cultureel erfgoed’ (2003). Dat rappot leut Daisy Vliegenthart al in zien dat et toepassen van diel III van et Europese haandvest op et Nedersaksisch logisch is en dus gebeuren mos. Om kot te gaon: et Nedersaksisch moet een volweerdige pesisie kriegen, dat was en is mien streven.

Mijn liefde voor het Stellingwerfs ontstond in het laatst van de jaren zestig. Sommige jongeren gingen toen maar al te graag op het Nederlands over. Anderen, zoals ik, vonden dat je aan de ene kant bezig moest zijn met algemene wereldproblemen en dat je aan de andere kant de zaken uit de wereld om je heen 100% moest waarderen en die vooruit moest helpen. Daarom koesterde ik het Stellingwerfs. Het Nederlands stond er heel sterk voor; dat was zo gewoon dat het amper opviel, maar aan het Fries werd ook al veel gedaan. Er moest dus veel meer gebeuren voor het Stellingwerfs; er waren veel meer boeken en allerhande activiteiten nodig. In 1978 schreef ik met andere Stellingwervers het rapport ‘Veerder mit et Stellingwarfs’; daarin werd op grotere schaal dan eerder beleid voorgesteld. M’n latere overzicht voor de Nedersaksische overheden en Den Haag met de meer dan 35 punten van deel III waaraan in de tweede helft van de jaren negentig al werd voldaan, was een logisch vervolg, en zo ook m’n inzet samen met Annet Westerdijk voor ‘Koesteren van een cultuureel erfgoed’ (2003). In dat rapport liet Daisy Vliegenthart al zien dat et toepassen van deel III van het Europees handvest op het Nedersaksisch logisch is en dus moest gebeuren. Om kort te gaan: het Nedersaksisch moet een volwaardige positie krijgen, dat was en is mijn streven.

drs. Anne Doornbos, Een (penningmeester)

Anne Dorenbos web

In 1948 ben ik op Erica geboren, waor mien olders een akkerbouwbedrief hadden. Bij oons thuus weur Drèents praot, maor oons mamme spreuk ok zuver ABN, nao een verblief as wichie in het westen. Nao omzwarvings deur wark en studie, waoronder dik twintig jaor in Frieslaand, kwam ik terugge naor Drenthe. Dat was thuus kommen, ok wat mien taol angung. Ik schreef aaltied al, maor toen ben ik ok in de streektaol schrieven gaon, en heb gedichten en verhaolen publiceerd. Bestuurlijk der bij betrökken raakt, onder aandern as veurzitter van het Huus van de Taol in Beilen. Veur mij is mien eigen taol het voertuug van mien gevulens en gedachten, en daorom slim belangriek. Ik zet mij in veur erkenning van het Nedersaksisch, ok en benaom deur zichtbaorheid en heurbaorheid in de openbaore ruumte.

Ik ben in 1948 in Erica geboren, waar mijn ouders een akkerbouwbedrijf hadden. Bij ons thuis werd Drents gesproken, maar mijn moeder sprak ook zuiver Nederlands, na een verbijf, als jong meisje in het westen. Na omzwervingen door werk en studie, waaoronder ruim twintig jaar in Friesland, kwam ik terug in Drenthe. Dat was thuis komen, ook wat mijn taal betreft. Ik schreef altijd al, maar toen ben ik ook begonnen met schrijven in de streektaal, en heb gedichten en verhalen gepubliceerd. En er bestuurlijk bij betrokken geraakt, onder andere als voorzitter van het Huus van de Taol in Beilen. Voor mij is mijn eigen taal het voertuig van mijn gevoelens en gedachten en daarom erg belangrijk. Ik zet mij in voor erkenning van het Nedersaksisch, ook en vooral door zichtbaar- en hoorbaarheid in de openbare ruimte.



André Baars
, Ermelo

andre baars webAs geboren Achterhoeker bin ik nao 51 jaor verhuus naor de Veluwe en wel naor het mooie Ermelo. Een Veluwse gemeente die deur zurginstellingen en kazârnes veul inwoners van buten de streek hef ekregen. Mâr de historie en kultuur wordt ârg op pries esteld deur de teegenswoordige inwoners van Ermelo. Dit meuge blieken uut het feit dât de “Oldheidkundige Vereniging Ermelo”meer dan 1200 betaelende leden hef. En ik wete dât ok in andere gemeenten op de Veluwe de kultuur hoge in het vaandel stiet. Het Veluws beheerse ik nog niet mâr het liek natuurlek ârg op het Achterhoeks, want beide streektalen beheurt immers tut het Nedersaksisch. Het Achterhoeks kan ik prima praoten en ik probere mie te bekwaomen in het Veluws. As börgemeister van Ermelo mârk ik dât wanneer ik bie oldere autochtone bewoners van Ermelo op bezuuk gao het ârg in de smaak völt as ik dan ok in de streektaal het gesprek angao. Mâr ik geniete nog meer wanneer ik jeugd uut de gemeente tegen komme die ok in het Veluws praot. Mien bestuurleke inzet veur het Sont zal wèèn het Nedersaksisch as een volweerdige taal erkend te kriegen, zodât mèènsen in heur eigen streektaal könt en meugen praoten.

Als geboren Achterhoeker ben ik na 51 jaar verhuisd naar de Veluwe en wel naar het mooie Ermelo. Een Veluwse gemeente die door de zorginstellingen en kazernes veel inwoners van buiten de streek heeft gekregen. Maar de historie en cultuur van de streek worden zeer gewaardeerd door de huidige inwoners van Ermelo. Dit moge blijken uit het feit dat de “Oudheidkundige Vereniging Ermeloo” meer dan 1.200 betalende leden kent. En ik weet dat ook in andere gemeente op de Veluwe de cultuur hoog in het vaandel staat. Het Veluws beheers ik nog niet, maar het lijkt natuurlijk erg op het Achterhoeks. Beide streektalen behoren immers tot het Nedersaksisch. Het Achterhoeks kan ik prima spreken en ik probeer me te bekwamen in het Veluws. Als burgemeester van Ermelo merk ik dat, wanneer ik bij de wat oudere autochtone bewoners van Ermelo op bezoek ga, het zeer gewaardeerd wordt als ik in de streektaal het gesprek in ga. Maar ik geniet nog meer wanneer ik jeugd uit de gemeente ontmoet, en gelukkig kom je ze soms nog tegen, die ook in het Veluws praten. Mijn bestuurlijke inzet voor het SONT zal zijn dat het Nedersaksisch als een volwaardige taal erkend wordt zodat mensen vrijelijk in hun eigen streektaal kunnen en mogen spreken.



Ria Broeze,
Wierden

ria broeze webMiene leefhebberieje veur streektaal, dat zit zo. De eerste (bienoa) zesjoarvan mien leven heb ik niks ans eheurd as streektaal, iej gung as boerenwich nit noar de kleuterschoole. Dat wa’j nit neurig , iej kon wa speulen op de boerderiejen en echt woar, ik hebbe geleuf ik ok niks emist. Later gung ik noar de legere schoole in‘t dorp en door preuten ze Hollands, mar as ik wier thoes kwam dan preuten we wier streektaal en zo verleren ik het nooit. Later is het mie vaake te passe ekommen want dan preuten ze met mie as wethoolder in de streektaal. Dan kon ze beter zeggen wat ze precies woon oetleggen. Doarumme maak ik miej drok veur de streektaal. Wiej hebt met zien allen het al zo lange espreuken. Het mut gewoon blieven.

Met mijn liefhebberij voor streektaal zit het als volgt. De eerste (bijna) zes jaar van mijn leven heb ik niets anders gehoord en gesproken dan streektaal. Je ging als boerendochter niet naar de kleuterschool en ik geloof dat ik ook niets gemist heb. In het dorp ging ik naar de lagere school en daar spraken ze Nederlands, maar als ik weer thuis kwam spraken we weer onze eigen streektaal. Later is mij de streektaal goed van pas gekomen toen ik wethouder was. Inwoners konden zich beter uitdrukken in de streektaal. Ze konden daarin beter aangeven wat ze wilden vertellen. Daarom moet de streektaal blijven en maak ik mij er druk voor. Streektaal moet gewoon blijven.

Jan Haveman, Emmen

Jan HGeboren en opgruuid in West-Stellingwarf. Mien oolden praotten, krek as iederiene in oons dörp, et Stellingwarfs, behalven de dokter en de domenee. Die praotten Nederlaans. Daoromme vun ik dat as kiend een ‘deftige’ tael. Wi’j, de gewone meensken, deden dat niet.
Op schoele mos ik ok Nederlaans praoten en schrieven leren en dat gong zonder perblemen, alderdeegst makkelik. Wel murk ik al gauw dat we in oonze streektael woorden en uutdrokkings hebben waor aj’ soms beter en scharper as in et Nederlaans mit zeggen konnen wat aj’ bedoelden. Aanders zegd: Een streektael het zien eigen idioom, waor ie veural gevuulsweerden in tot utering brengen kunnen.
Tiedens de studie leerde ik, veural van perfester Heeroma, et belang en de betekenis kennen van de Nedersaksische streektaelen. Ze bin een weerdevol kultureel arfgoed en moe’n daoromme in levendig gebruuk beweerd wodden; daor moe’n we mit ’n allen hadde an warken. Veural veur et onderwies is d’r van dat een belangrieke taek. Mar ok oolden die de streektael praoten, moe’n d’r heur bewust van wezen dat een twietaelige opvoeding van heur kiender allienig mar veurdielen het. As ze thuus allienig Nederlaans praoten, doen ze heur kiender tekot. Wetenschoppelik onderzuuk van de laeste tied toont dat dudelik an.
Et Nedersaksisch verdient naost et Nederlaans een volweerdige staotus!

Geboren en opgegroeid in West-Stellingwerf. Mijn ouders spraken, zoals iedereen in ons dorp, het Stellingwerfs, behalve de dokter en de dominee. Zij spraken Nederlands. Daarom vond ik dat als kind een ‘deftige’ taal. Wij, de gewone mensen, deden dat niet.
Op school moest ik ook Nederlands leren spreken en schrijven en dat ging zonder problemen, gemakkelijk zelfs. Wel merkte ik als snel dat we in onze streektaal woorden en uitdrukkingen hebben waarmee je soms beter en scherper dan in het Nederlands kon weergeven wat je bedoelde. Anders gezegd: Een streektaal heeft z’n eigen idioom, waarin je vooral gevoelswaarden tot uitdrukking kunt brengen.
Tijdens de studie leerde ik, vooral van prof. Heeroma, het belang en de betekenis kennen van de Nedersaksische streektalen. Ze zijn een waardevol cultureel erfgoed en moeten daarom in levend gebruik bewaard worden; daar moeten we met z’n allen hard aan werken. Vooral voor het onderwijs ligt hier een belangrijke taak. Maar ook ouders die de streektaal spreken, moeten zich ervan bewust zijn dat een tweetalige opvoeding van hun kinderen alleen maar voordelen heeft. Als ze thuis alleen Nederlands spreken, doen ze hun kinderen tekort. Recent wetenschappelijk onderzoek toont dat duidelijk aan.
Het Nedersaksisch verdient naast het Nederlands een volwaardige status!  



Gerrit Leferink, Barchem

GErrit Leferink

Geboren en getogen in de Achterhook in het mooie darp Barchem is de basis, dat ik me / wiele  oons stark betrokken veule / veult met onze streektaol en regionale taol in het algemeen.Deur mien stark op Nederland georiënteerde warkkring in de afgelopen tientallen jaoren is de veurliefde veur de streektaol(en) verder verstarkt . Sinds 2001 zit ik in het  SONT-bestuur. Daor tracht ik een biedrage te leveren om de erkenning van het Nedersaksisch binnen het taolbestel te  waorborgen veur de tookomst.
Het belang van het Nedersaksisch, zoals dat in mien ogen dient te worden bescharmd, vraogt om een actieve communicatie met alle bij streektaol van belang zijnde en betrokken organisaties. De praktiek gef wear dat, wanneer men de taol zelf niet sprekt ook de aandacht veur de regionale taol kan verslappen.
Dat beeld wordt starker naormaote de afstand tut het taolgebied groter wodt, bliekt mij in de praktiek.
Met de Ministeries die rondum onze taolen een rol vervullen, dient regelmaotig contacten plaats te vinden alsook met de Provinciale en Gemeentelijke bestuurders. Het bliekt steeds wear dat de veelheid an  onderwarpen van onze dagelijkse actualiteit, waorbie met name de snel voortgaonde automatisering en ICT ontwikkelingen onze aandacht verlangt, de aandacht veur de regionale taol gemakkelijk dut verslappen.Wie bunt t’r nog neet, maor wie warkt d’r vanuut het SONT an wieter.

Geboren en getogen in de Achterhoek in het mooie dorp Barchem is de basis, dat ik mij / wij ons sterk betrokken voel / voelen met onze streektaal en de regionale taal in het algemeen. Door mijn sterk op Nederland georiënteerde werkkring in de afgelopen tientallen jaren is de voorliefde voor de streektaal (streektalen) verder versterkt. Sinds 2001 zit ik in het bestuur van SONT. Daar tracht ik een bijdrage te leveren om de erkenning van het Nedersaksisch binnen het taalbestel te waarborgen voor de toekomst. Het belang van het Nedersaksisch, zoals dat in mijn ogen dient te worden beschermd, vraagt om een actieve communicatie met alle bij streektaal van belang zijnde en betrokken organisaties. De praktijk geeft weer dat, wanneer men de taal zelf niet spreekt, ook de aandacht voor de regionale streektaal kan verslappen. Dat beeld wordt sterker naarmate de afstand tot het taalgebied groter wordt, blijkt mij in de praktijk.
Met de Ministeries die rondom onze streektalen een rol vervullen, dienen regelmatig contacten plaats te vinden alsook met de Provinciale en Gemeentelijke bestuurders. Het blijkt steeds weer dat de veelheid aan onderwerpen van onze dagelijkse actualiteit, waarbij met name de snel voortgaande automatisering en ICT- ontwikkelingen onze aandacht verlangt, de aandacht voor de regionale streektaal gemakkelijk doet verslappen. We werken vanuit het SONT met vereende kracht verder aan het waarborgen van onze mooie streektaal.