dinsdag 24 oktober 2017

Misser Taalunie: Nedersaksisch en Limburgs genegeerd

Onlangs verscheen de rapportage van een recent Taalunie-onderzoek naar de Staat van het Nederlands. Het staat er goed voor, het Nederlands hoort met 24 miljoen sprekers ‘bij de 40 grootste talen ter wereld’ – zij het als 40ste. Leuk om te weten. Maar er ontstond irritatie over het doodzwijgen van het Limburgs in het rapport. Respondenten zijn tot het Nederlands gerekend als zij ‘dialect’ spreken. Tot het laatste rekent de Taalunie kennelijk ook het Limburgs en noemt die taal niet, zeker niet als officieel erkende taal. Dat is in lijn met oude reflexen - de Taalunie wilde eerder al het Limburgs niet erkend zien.

Ook in het noorden en oosten van Nederland is er ongenoegen, want de Taalunie heeft het evenmin over het Nedersaksisch. Maar wij doen dat wel en willen net als de Limburgers ook onze taal expliciet in het onderzoek betrokken zien. Wij steunen de Limburgers in hun protest op http://www.petitie24.nl/petitie/1013/wij-spreken-limburgs.

Inmiddels kwam de Taalunie met sussende woorden: men wil praten met een selectie van verontruste personen die voor het Limburgs in de bres gesprongen zijn. Citaat: ‘De Taalunie vindt aandacht voor taalvariatie binnen Nederland en Vlaanderen van groot belang en wil deskundigen daar uiteraard bij betrekken.’

Dat belooft wat, zou je denken, maar dit is het punt natuurlijk niet. De Taalunie heeft iets recht te zetten. Ze moet het Nedersaksisch en Limburgs expliciet betrekken in het onderzoek.

Het Europees Handvest van de Raad van Europa erkent immers het Limburgs en het Nedersaksisch als regionale talen en de Nederlandse overheid heeft dat handvest geratificeerd.

 

Hans Gerritsen & Henk Bloemhoff, voorzitter resp. secretaris van SONT (Streektaalorganisaties

Nedersaksisch Taalgebied)

Goffe Jensma, Hoogleraar Friese Taal en Cultuur/Hoofd van het Bureau Groninger Taal en Cultuur

Froukje de Jong-Krap, voorzitter Europeesk Buro foar Lytse Talen

Over het Nedersaksisch in ‘Trouw’ van 29-12-2016 (‘De Verdieping’): wat is onjuist en hoe zit het wél?

'Trouw' citeerde onlangs de scheidend directeur van het Meertens Instituut. De tekst bevat enkele onjuistheden met betrekking tot SONT. Dit is onze reactie:

-          SONT heeft niet voor erkenning in Brussel gestreden

-          'De aanvraag' daartoe werd in 2016 niet afgewezen. Er is in dat jaar ook niet een

         aanvraag ingediend.

-          Een ‘erkenning in Brussel als minderheidstaal’ werd en wordt door SONT niet nagestreefd, ook niet al eerder. Dat is omdat SONT de bestaande status 'Nedersaksisch = regionale taal' correct vindt.

Zo zit het wél:

In 1998 werd het Europees handvest voor regionale talen en talen van minderheden in werking gesteld. Dat gebeurde door de Raad van Europa, gezeteld in Straatsburg. Het Nedersaksisch is één van de erkende regionale talen in het kader van dat handvest, en wel op basis van deel II. De toepassing van deel III van het handvest, dat een reeks minimale verplichtingen beschrijft, bleek ook mogelijk. Dat is aangetoond in onder meer het rapport ‘Nedersaksisch waar het kan’, samengesteld door de juridische en bestuurskundige experts dr. M. Herweijer en prof. dr. J.H. Jans (Rijksuniversiteit Groningen, 2009).

Op basis van dat rapport dienden de regionale overheden, i.c. de provincies Groningen, Drenthe, Overijssel en Gelderland en de Zuidoost-Friese gemeenten Oost- en West-Stellingwerf, een verzoek in bij de Rijksoverheid om ook deel III van het handvest toe te passen (2010). Dat verzoek werd echter in 2012 afgewezen door minister Liesbeth Spies. Daarna kwam overleg op gang tussen het Ministerie van Binnenlandse Zaken, de regionale overheden en SONT om als alternatief tot een nationale erkenning van het Nedersaksisch te komen. Deze erkenning zal tot uitdrukking worden gebracht in de vorm van een convenant.

Nedersaksisch: evaluaosie / rapportage deur et Committee of Experts, mit naost zorgpunten ok lochtpunten: konvenant op kommenwegen en in de twiede helte 2017 een symposium over taelbeleid veur de regionaole en minderhiedstaelen

De ni’jste rapportage / evaluaosie van et Committee of Experts van de Raod van Europa is op 14 december jl. publiceerd op de webstee van de Raod van Europa en is wisse een degelik, uutvoerig en genuanceerd stok wodden. Et Kommetee schrift dat ze niet alle positieve punten numen zullen over et taelbeleid veur de regionaole taelen en minderhiedstaelen, mar wel de punten van zorg angeven zullen. Een goed ding is dat as Appendix II de reaktie van oonze Rieksoverhied opneumen is, in de persoon van de minister van Binnenlaanse Zaeken (zommer 2016).

Read more...

Toespraoken SONT-bestuursleden op de konfereensie Nedersaksisch / Nedderdüütsch: the sleeping giant, 28 september 2016, Europees Parlement, initiatief Annie Schreijer & Jens Gieseke.
Klik hier

Read more...

Heurzitting van de commissie Cultuur van de provincie Gelderland

Op 8 juni jl. was de heurzitting van de commissie Cultuur van de provincie Gelderland. Bewonners en organisaties konden inspraeken aover het concept Beleidsprogramma Cultuur en Erfgoed van de provincie veur de jaoren 2017-2019. Umdat het woord regionale taal of streektaal neet veurkwam in dit concept was der alle raeden umme in te spraeken.

Read more...

Raad van Europa

Raad van Europa adviseert de Nederlandse regering, in het kader van de 4e periodieke rapportage over het Nedersaksisch (juni 2012):

Nedersaksisch als gewoon vak op school en structureel overleg tussen de rijksoverheid, de regionale overheden en sprekers over het taalbeleid Nedersaksisch

Read more...